De termen recyclebaar en circulair worden vaak als synoniemen gebruikt, maar betekenen niet hetzelfde. Recyclebaar houdt in dat een materiaal na gebruik kan worden verwerkt tot een nieuwe grondstof. Circulair kijkt breder en richt zich op de volledige levenscyclus van een product, met als doel afval te voorkomen en materialen zo lang mogelijk in de kringloop te houden.
Recyclebaar betekent niet afvalvrij
Een product dat recyclebaar is, kan na gebruik worden verwerkt tot een nieuwe grondstof. Dat betekent echter niet dat er geen afval ontstaat. In de praktijk begint recycling pas nadat een product is afgedankt. Daarbij gaat een deel van het materiaal verloren en wordt de kwaliteit vaak lager. Dit proces staat bekend als downcycling.
Bij downcycling wordt het materiaal opnieuw ingezet, maar meestal in een toepassing van lagere kwaliteit of met een kortere levensduur. Na enkele recyclingrondes is het materiaal vaak niet meer bruikbaar. Recyclebaarheid alleen voorkomt dus niet dat grondstoffen uiteindelijk verdwijnen uit de keten en alsnog als afval eindigen.
Circulair begint bij ontwerp en gebruik
Circulair denken start veel eerder dan recycling. Het begint bij het ontwerp van een product en de manier waarop het wordt gebruikt. In een circulaire benadering worden producten zo ontworpen dat ze langer meegaan, hergebruikt kunnen worden of eenvoudig te repareren zijn.
Afval wordt hierbij niet gezien als een onvermijdelijk gevolg, maar als een teken dat het ontwerp of het proces beter kan. Door al in de ontwerpfase rekening te houden met levensduur, onderhoud en hergebruik, kan verspilling van grondstoffen aanzienlijk worden verminderd.
Behoud van materiaal en kwaliteit
Een belangrijk onderscheid tussen recycling en circulariteit is het behoud van materiaalwaarde. Waar recycling vaak leidt tot kwaliteitsverlies, streeft circulariteit naar het behoud van de oorspronkelijke eigenschappen van het materiaal.
Materialen blijven daardoor langer inzetbaar in vergelijkbare toepassingen, zonder dat telkens nieuwe grondstoffen nodig zijn. Dit draagt bij aan een efficiënter gebruik van schaarse grondstoffen en vermindert de afhankelijkheid van nieuwe aanvoer.
Recyclebaarheid als onderdeel van circulariteit
Recyclebaarheid speelt een belangrijke rol binnen de circulaire economie, maar is slechts één onderdeel van het geheel. Een product kan technisch recyclebaar zijn, terwijl het systeem eromheen nog steeds lineair is.
Pas wanneer ontwerp, gebruik, hergebruik en recycling op elkaar zijn afgestemd, ontstaat een oplossing die verder gaat dan het verwerken van afval. Circulariteit draait om het beperken van verspilling en het behouden van waarde, niet alleen om het hergebruiken van materiaal aan het einde van de levenscyclus.
Wil je advies over kunststof flessen of verpakkingen die passen binnen circulaire principes? Neem contact met ons op.
